Antibiotica behoren tot de meest gebruikte therapeutische middelen in de geneeskunde, maar hun effectiviteit staat onder druk door de toenemende antimicrobiële resistentie, één van de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid wereldwijd. In de ambulante zorg worden kinderen opvallend vaak behandeld met antibiotica, hoewel slechts een klein deel van de acute infecties bij kinderen een bacteriële oorsprong heeft.

Een jong kind met koorts, hoest of oorpijn zonder duidelijke tekenen van een ernstige infectie: voor elke huisarts is dit klinisch beeld herkenbaar en een routine. Het al dan niet voorschrijven van antibiotica is hierbij dan de ‘olifant in de kamer’. De vraag is niet alleen of antibiotica nodig zijn, maar ook hoe ouders het best worden begeleid in de dagen nadien.

Internationale gegevens tonen dat ongeveer een derde van alle antibioticavoorschriften bij kinderen niet de adviezen van de richtlijnen volgt. De beslissing om met antibiotica te behandelen is vaak ingegeven door voorzichtigheid, druk van ouders of de wens om gerust te stellen. Maar overmatig gebruik van antibiotica verhoogt de kans op antimicrobiële resistentie, een groeiend wereldwijd probleem dat geassocieerd is met bijna vijf miljoen doden per jaar.

De WHO wil invasieve meningokokkenziekte uitroeien tegen 2030 door het verhogen van de vaccinatiegraad. Een herziening van de Belgische vaccinatiestrategie tegen meningokokken kan helpen om dit doel te behalen.

Huisartsen en andere zorgverleners lopen een groot risico op een besmetting met SARS-CoV-2. Uit dit onderzoek blijkt dat het infectierisico vooral tijdens de tweede golf hoger was.

Diagnostische onzekerheid kan leiden tot het overmatig voorschrijven van antibiotica bij kinderen: enerzijds is het moeilijk om virale van bacteriële infecties te onderscheiden, anderzijds voelt het ontzeggen van antibiotica aan een kind met een mogelijke bacteriële infectie verkeerd.