Ik herinner me mijn allereerste contact als huisarts, in juli 1979. Het was een huisbezoek achter de hoek van de praktijk. Een man van in de dertig was twee dagen snotterig, maar zonder koorts. Hij wilde een ‘paardenmiddel’ om niet ziek te worden tijdens zijn vakantie. Ik rondde toen naar ieders tevredenheid het consult af met... een voorschrift voor antibiotica.

Deze zomer is de koelste van alle volgende. Deze ironische observatie drukt ons op een brandende actualiteit: de temperaturen van alle volgende zomers zullen permanent de menselijke gezondheid ondergraven. Het is wat vergelijkbaar met de terugkerende epidemieën in de winterperiodes: de ene winter wat heviger dan de andere.

De wet op patiëntenrechten hebben een flink duwtje gegeven aan een open en eerlijke communicatie met patiënten. In mijn beginjaren als huisarts waren patiënten tevreden met een ‘geweldige’ chirurg, maar van ‘weinig zeg’.

Wat is de essentie van huisartsgeneeskunde? Dan komen al snel termen opduiken van coördinator van de zorg en poortwachter naar de tweede lijn. Dat klopt, zeker vanuit het perspectief van de organisatie van de zorg. Wat patiënten aantrekt in hun huisarts is van een ander niveau en dan durf ik het woord ‘betrokkenheid’ graag gebruiken.

Wie met één oog de algemene pers volgt, komt al gauw een bericht tegen over het ‘huisartsentekort’, met vaak een quote als: “Een cascade van pensionering van lokale huisartsen laat duizenden patiënten verweesd achter.”

Augustus, de oogstmaand. Zo zit het al duizenden jaren in de hoofden van boer en tuinder. Maar wat gebeurt er nadien met die oogst? In een graag gekoesterd romantisch beeld komt de oogst van graan, aardappelen en groenten in rijkelijke opslagplaatsen terecht, om met mondjesmaat vrij te komen zodat we de schaarste van najaar en winter kunnen overbruggen.

De blik van de geneeskunde is steeds meer gericht op preventie: ernstig ziek zijn voorkomen. Dat lijkt als een paal boven water te staan en zet ons aan om bij zoveel mogelijk patiënten te zoeken naar voortekens van een ernstige aandoening.

Kan heden ten dage het uitoefenen van een beroep jouw ziek maken? Voor alle zware handelingen is er momenteel een mechanische ondersteuning, van bladblazers tot graafmachines om kabels te leggen.

In 1951 startte collega Jef De Loof in Aalst zijn solopraktijk. Vanaf het begin was zijn blik niet alleen gericht op het wel en wee van de individuele patiënt, maar Jef had meteen ook oog voor de manier waarop de gezondheidszorg op meso- en macroschaal loopt.

Patiënten met hartfalen vragen om een nauwkeurige diagnose en een gepersonaliseerde zorg. Dat wordt duidelijk in dit themanummer van Huisarts Nu.