Diabetes vormt een wijdverspreid gezondheidsprobleem dat in 2021 naar schatting 6,7 miljoen levens eiste en verantwoordelijk was voor 12,2% van de sterfgevallen bij personen tussen 20 en 79 jaar. Wereldwijd is naar schatting 45% van de mensen met diabetes niet gediagnosticeerd, wat wijst op een structurele tekortkoming in gezondheidszorgsystemen om diabetes tijdig op te sporen en adequaat te behandelen.

Ongeveer 8% van de ziekenhuisopnames is gerelateerd aan bijwerkingen van geneesmiddelen. Opmerkelijk is dat bijna de helft van deze hospitalisaties vermijdbaar zou zijn. Ook binnen de eerstelijnszorg ligt de geschatte prevalentie van bijwerkingen van geneesmiddelen rond de 8%, waarvan ongeveer 1 op 5 vermijdbaar is.

Antibiotica behoren tot de meest gebruikte therapeutische middelen in de geneeskunde, maar hun effectiviteit staat onder druk door de toenemende antimicrobiële resistentie, één van de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid wereldwijd. In de ambulante zorg worden kinderen opvallend vaak behandeld met antibiotica, hoewel slechts een klein deel van de acute infecties bij kinderen een bacteriële oorsprong heeft.

Een jong kind met koorts, hoest of oorpijn zonder duidelijke tekenen van een ernstige infectie: voor elke huisarts is dit klinisch beeld herkenbaar en een routine. Het al dan niet voorschrijven van antibiotica is hierbij dan de ‘olifant in de kamer’. De vraag is niet alleen of antibiotica nodig zijn, maar ook hoe ouders het best worden begeleid in de dagen nadien.

Zuivering van huishoudelijk afvalwater (influent) start met een mechanische reiniging via roosters om grof vuil te verwijderen. Daarna volgt een microbiologische zuivering in een actief-slib systeem, waarbij micro-organismen het opgeloste en fijnverdeelde organische materiaal verwerken: menselijke uitscheidingsproducten, voedselresten en detergenten. Dit organisch materiaal wordt omgezet in koolstofdioxide, water en nieuwe biomassa (slib).

De medische literatuur brengt verschillende gezondheidseffecten in verband met blootstelling aan PFAS: stijging van leverenzymen, verstoring van het lipidenmetabolisme en een verminderde antistoffenrespons na vaccinatie met tetanus en difterie.1 Gezien de uiteenlopende kwaliteit van de observationele studies en verschillen in methodiek, bestaat er nog veel onzekerheid over de associatie tussen PFAS en gezondheidsproblemen.

Huisartsen behandelen individuele patiënten, maar zijn ook betrokken bij een breder gezondheidsdoel, planetary health, want de gezondheid van mens, dier en planeet zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In dat licht komt een minder zichtbaar, maar urgent milieuprobleem steeds nadrukkelijker in beeld: de impact van medicijnen en geneesmiddelenresten in het milieu en vooral het oppervlaktewater.

Routinematige cervicale screening spoort precancereuze letsels op en kan ontwikkeling van baarmoederhalskan-ker voorkomen. Daarom organiseert de Vlaamse overheid voor alle vrouwen van 25 tot en met 64 jaar een bevolkingsonderzoek naar cervixkanker. De WHO beschouwt een screeningsgraad van minstens 70% als een van de noodzakelijke voorwaarden om baarmoederhalskanker als volks-gezondheidsprobleem te elimineren, gedefinieerd als een incidentie van minder dan 4 gevallen per 100 000 vrouwen per jaar.

Bij een aanhoudende HPV-infectie met hoogrisico-HPV-genotypen kan een laesie aan de baarmoederhals evolueren tot cervicale intra-epitheliale neoplasie (CIN), wat op zijn beurt kan overgaan in baarmoederhalskanker. In 2024 werd bij 3829 vrouwen in België baarmoederhalskanker in situ vastgesteld en bij 244 vrouwen een invasieve baarmoederhalstumor.

Chronische aandoeningen zoals burn-out, depressie, cardio-vasculaire aandoeningen en diabetes vormen een toene-mende belasting voor de gezondheidszorg, zowel op indi-vidueel als maatschappelijk niveau. Natuur op voorschrift is een complementaire methode die patiënten aanmoedigt om tijd in de natuur door te brengen.