Ons onderzoek op blz.13 toont duidelijk aan dat heel veel patiënten een meerwaarde ervaren bij het contacteren van hun huisarts via teleconsultaties: verlengen van medicatievoorschriften, bespreken van geruststellende resultaten, stellen van korte vragen of het bereiken van hun eigen huisarts tijdens vakantie of reis.

De zoon vertelt me dat zijn vader niet gemotiveerd is om Nederlands te leren of om werk te zoeken. Zijn zorg is vooral om een vergoeding voor ziekte te bekomen nu zijn werkloosheidsvergoeding zal verdwijnen. Hij woont sinds een vijftal jaar in België. Hij vluchtte uit een oorlogsgebied. In zijn land werd hij gefolterd. Eens in België ontstonden er spanningen in zijn huwelijk.

Als hersenwetenschapper creëerde deze auteur met ‘Het puberende brein’ al een bestseller. Nu doet zij de oefening over door de lezer op de hoogte te brengen van wat op een dag in het brein gebeurt tijdens bepaalde voorvallen en rekening houdend met de leeftijdscategorie waarin iemand vertoeft.

Een vrouw van in de veertig consulteerde mij enige maanden geleden voor niet-specifieke hoofdpijn. Anamnese en labo toonden aan dat ze in de perimenopauze was. Hormonale substitutie was het proberen waard, in lijn met het advies van haar gynaecoloog.

Een collega schreef ooit dat de vraag of ze wel een goede dokter was, haar dikwijls bezighield. Wat maakt inderdaad iemand tot een goede arts? ‘Goed’ geldt weliswaar als de meest algemene waardering die je kan uiten. Vakbekwaamheid, communicatievaardigheid en randvoorwaarden zijn zeker voorwaarden voor een goede geneeskunde, zoals onder andere uitgewerkt in de zeven kerncompetities van CanMeds.

De auteur van dit boek is een cognitief wetenschapper, filosoof en heeft autisme. Zijn diagnose kwam pas op volwassen leeftijd. De psychiater gaf hem meteen een ziektebriefje ‘psychische decompensatie’. Haar verduidelijking was: “Zoals de meesten die ik zie, heb je jaren na elkaar geprobeerd te compenseren voor iets dat je niet duurzaam kúnt compenseren. Dan komt onvermijdelijk het moment waarop dat niet meer lukt.”

Een twintiger komt met een bevuilde wonde die hij al meer dan een dag heeft. Zijn laatste vaccinatie tegen tetanus dateert van meer dan tien jaar geleden. Na de gebruikelijke wondzorg stel ik hem voor een herhalingsvaccin toe te dienen.

Een blinde man vertrouwde mij ooit toe dat doofheid veel erger is dan blindheid. Dit boek ‘Als oren niet horen’ maakt inderdaad duidelijk hoe ingrijpend slechthorendheid en doofheid zijn.

Jaren geleden, tijdens een medischpsychologisch weekend, vertelde een collega dat hij in zijn beginjaren vooral aandacht gaf aan wat hij zag. Nu vond hij eerder ‘horen en luisteren’ belangrijk. Wat betekent dat? Het eerste is eenvoudig te verstaan: de medische wetenschap heeft zich ontwikkeld door steeds nauwkeuriger waar te nemen en te analyseren wat in het lichaam plaatsgrijpt via autopsie, labo en beeldvorming. Een correcte diagnose stellen komt voort uit ‘het gezien hebben’ en een diagnose missen is ‘het niet gezien hebben’. Een heel verschil!

Dat onze gedachten en gevoelens niet steeds deugen voor het algemeen welzijn, kreeg ruimschoots de aandacht in de Joods-Christelijke traditie. Paus Gregorius destilleerde in 590 daaruit zeven belangrijke zonden, die Thomas van Aquino later De Hoofdzonden zou noemen: woede, gulzigheid, lust, afgunst, luiheid, hebzucht en trots.