Een verrassend cijfer in dit proefschrift is dat 85% van de patiënten met een vermoeden van een ernstige hartziekte verwezen werd, onafhankelijk van de mate van zekerheid die de huisarts had over de diagnose. Dit wil ook zeggen dat 15% niet werd verwezen. Heel terecht stelt de auteur dan ook vragen over de drempels die huisartsen hanteren bij verwijzing.

Met de juiste interventies en preventieve acties willen we zo lang en gezond mogelijk leven. Een ‘gezondheidsgids’, zoals ook Domus Medica heeft uitgegeven, kan dan het juiste receptenboekje zijn om dit te bereiken. Maar hoe werkt het in de praktijk?

De laatste vijftien jaar worden huisartsen met steeds complexere zorgsituaties geconfronteerd. Deze complexiteit eist samenwerking met andere disciplines en nieuwe samenwerkingsmodellen op praktijkniveau. Maar kan de organisatie van de huisartsgeneeskunde zoals die nu is, deze veranderingen al aan?

Alcohol is de goedkoopste en de meest bereikbare drug, maar het gebruik ervan heeft ook een hoge maatschappelijke prijs. Dit editoriaal wil huisartsen aanzetten om de nieuwste aanbeveling ‘Problematisch alcoholgebruik’ (in bijlage bij dit nummer) niet alleen te lezen, maar er ook mee aan de slag te gaan. Problematisch gebruik van alcohol mag men hierbij niet reduceren tot afhankelijkheid en verslaving.

Mantelzorg is voor fragiele ouderen onmisbaar. De meeste mantelzorgers zijn ook inwonend bij de zorgbehoevende en staan dus in voor een rond de klok permanentie van de zorg. Als huisarts zijn we vertrouwd met het fenomeen van twee oude bomen die samen nog net sterk genoeg zijn om overeind te blijven maar er mag niet veel gebeuren. Lastig, ontroerend (als liefde dan zolang kan duren dan zal het…), soms inspirerend, soms slopend, is de zorg die partners opnemen voor hun dementerende man of vrouw die door het proces langzaam iemand anders geworden is.

Dit was veel erger dan een miskraam. In haar was een misvormd kind gegroeid dat geen hersenen had: anencefalie. De zwangerschap werd afgebroken: ‘niet-leefbaar kind’ had de gynaecoloog haar verzekerd.

Heeft de huisartsgeneeskunde nu werkelijk gescoord met de eerste zorgtrajecten en is de meerwaarde voor de betrokken patiënten duidelijk? Volstaan de condities om beter op bepaalde kwaliteitsindicatoren te scoren of is enkel het fundament gegoten voor een te kleine woning? In dit dubbel editoriaal wegen kritisch voorstander en redactielid, Geert Goderis, en kritisch tegenstander en hoofdredacteur, Marc Lemiengre, hun argumenten zorgvuldig tegen elkaar af.

De vier universitaire centra voor huisartsgeneeskunde zijn inmiddels uitgegroeid tot volwaardige academische onderzoekscentra. Heel wat collega’s verlenen er hun medewerking aan onderzoeksopdrachten. Willen zij het in de academische wereld waarmaken, dan moeten zij ook internationaal publiceren. Deze rubriek wil meer ruchtbaarheid geven aan het vaak uitstekende werk van onze collega-onderzoekers. In deze rubriek worden een reeks publicaties kort besproken. Publicaties die meer klinisch relevant zijn voor de huisartsenpraktijk, worden als vertaling in Huisarts Nu opgenomen.

Waarom werken artsen zo hard, waarom is er bij artsen zoveel inzet? De motieven zullen wel complex zijn, maar zowel bij huisartsen in opleiding als bij artsen met een lange staat van dienst is telkens opnieuw te voelen hoe betrokken ze zijn op hun patiënten, hoe verantwoordelijk ze zich voelen voor hun gezondheid en welzijn. Zelfs wanneer ze enkel nog wat comfort, pijnstilling of troost te bieden hebben. Die inzet, dit gevoel voor verantwoordelijkheid, die emotionele betrokkenheid is ook zinderend aanwezig in de verhalen die huisartsen onder elkaar vertellen over hun patiënten. Wellicht is dit...

Deze familie kende ik al heel lang. Een neef was een goede vriend van mij en later bleek een tante van mij nog een tijd als meid gewerkt te hebben in het huishouden. Ze woonden in een, voor mij toen, imposant huis met een muziekkamer en een bibliotheek en veel burgerlijke stijfheid.