Mondgezondheid is een belangrijk onderdeel van de algemene gezondheid en is daarom ook essentieel om gezond oud te worden. Een gezonde mond voorkomt pijn en infecties, draagt bij aan een goede kauwfunctie, een vlotte spraak en ondersteunt het welbevinden. Een goede mondgezondheid heeft een belangrijke impact op het kunnen lachen zonder schaamte, de eigenwaarde en het zelfvertrouwen.

Het Project Bijzondere Noden uit 2011 toonde dat 40% van de zorgafhankelijke 65-plussers in Vlaanderen geen natuurlijke tanden heeft, maar wel een volledige gebitsprothese in boven- en onderkaak. Bij 90-plussers hebben bijna 3 op de 4 een gebitsprothese in de bovenkaak en de helft heeft één in de onderkaak. Recenter onderzoek toont aan dat een derde (32,4%) van de 65-plussers een volledige uitneembare gebitsprothese draagt.

Een complexe palliatieve situatie heeft verschillende facetten: ingewikkeld op medisch of fysiek vlak, een moeilijke psychosociale situatie en ethische/spirituele complexiteit. Dit vereist een interdisciplinaire aanpak.

Zorg bieden voor patiënten die niet meer kunnen genezen, is één van de kerntaken van de huisartsenzorg. Vaak doen huisartsen dit als vanzelfsprekend, ingeweven in de dagelijkse zorg voor hun patiënten. Palliatieve zorg kent verschillende vormen, van eenvoudige bijstand en begeleiding tot gespecialiseerde ondersteuning naar het levenseinde.

Dertig jaar geleden betekende de opstart van de palliatieve netwerken en de multidisciplinaire mobiele begeleidingsequipes (MBE’s) een verschuiving in de palliatieve zorg. Huisartsen konden vanaf toen rekenen op experten in palliatieve zorg, wat een aanvulling was op de algemene, langdurige zorg die zij al op zich namen.

Het verhaal van Fatma beschrijft de belangrijke beslissingsmomenten tijdens een palliatief proces en illustreert het waardekader van de palliatieve zorg voor de patiënt, diens omgeving en de zorgverstrekkers.

Ook in Vlaanderen ervaren huisartsen en verpleegkundigen zorgsubstitutie als een meerwaarde: boeiend werk, ruimte voor authenticiteit en solidaire werkbelasting. Een gedeelde praktijkvisie, praktijkprotocollen en structureel overleg zijn doorslaggevend voor een goed georganiseerde zorgsubstitutie in de huisartsenpraktijk.

Evidence-based medicine (EBM) combineert het best beschikbare wetenschappelijke bewijs met de wensen van de patiënt en de klinische expertise van de arts. In de praktijk is dit is belangrijk maar ingewikkeld.

Het ziekteverloop van patiënten met chronisch longlijden is gekenmerkt door een gestage en onverbiddelijke achteruitgang met acute exacerbaties. Personen met vergevorderd chronisch longlijden ervaren voornamelijk klachten als dyspneu, pijn, moeheid, angst en neerslachtigheid, wat leidt tot een slechte kwaliteit van leven in de laatste stadia van de ziekte.

Vroegtijdige zorgplanning is een communicatieproces tussen individuen, hun familieleden en zorgverleners waarmee competente patiënten hun toekomstige zorg en levenseindezorg kunnen plannen voor het moment dat ze zelf geen beslissingen meer kunnen nemen. Studies hebben aangetoond dat vroegtijdige zorgplanning de gesprekken over het levenseinde op gang brengt, de stress bij surrogaat beslissingsnemers doet afnemen, levensverlengende behandelingen vermindert die in strijd zijn met de voorkeuren van de patiënt en de kwaliteit van zorg bij het levenseinde verbetert.