Wie met één oog de algemene pers volgt, komt al gauw een bericht tegen over het ‘huisartsentekort’, met vaak een quote als: “Een cascade van pensionering van lokale huisartsen laat duizenden patiënten verweesd achter.”

Ons onderzoek op blz.13 toont duidelijk aan dat heel veel patiënten een meerwaarde ervaren bij het contacteren van hun huisarts via teleconsultaties: verlengen van medicatievoorschriften, bespreken van geruststellende resultaten, stellen van korte vragen of het bereiken van hun eigen huisarts tijdens vakantie of reis.

In het publieke debat en in wetenschappelijke studies over abortus gaat het zelden over vrouwen in kwetsbare situaties: zonder ziekteverzekering, zonder dak boven het hoofd, maar ook sekswerkers of vrouwen met een verzoek voor internationale bescherming. Ook in de artikels over abortuszorg in het decembernummer van Huisarts Nu komt deze invalshoek onvoldoende tot zijn recht.

De zoon vertelt me dat zijn vader niet gemotiveerd is om Nederlands te leren of om werk te zoeken. Zijn zorg is vooral om een vergoeding voor ziekte te bekomen nu zijn werkloosheidsvergoeding zal verdwijnen. Hij woont sinds een vijftal jaar in België. Hij vluchtte uit een oorlogsgebied. In zijn land werd hij gefolterd. Eens in België ontstonden er spanningen in zijn huwelijk.

Een vrouw van in de veertig consulteerde mij enige maanden geleden voor niet-specifieke hoofdpijn. Anamnese en labo toonden aan dat ze in de perimenopauze was. Hormonale substitutie was het proberen waard, in lijn met het advies van haar gynaecoloog.

Wat is de essentie van huisartsgeneeskunde? Dan komen al snel termen opduiken van coördinator van de zorg en poortwachter naar de tweede lijn. Dat klopt, zeker vanuit het perspectief van de organisatie van de zorg. Wat patiënten aantrekt in hun huisarts is van een ander niveau en dan durf ik het woord ‘betrokkenheid’ graag gebruiken.

Internationaal groeit de aandacht om in het kader van de doelstellingen van gezondheidssystemen ook een prominente plaats te geven aan ecologische aspecten. Dit in twee richtingen: een gepast antwoord bieden op de impact van klimaatveranderingen op de gezondheid van individuen en populaties, maar ook de noodzaak om de ecologische voetafdruk van het gezondheidszorgsysteem zelf te verkleinen.

Het is een herkenbaar verhaal in de huisartsenpraktijk. Een jonge vrouw, meestal wat gehaast en beschaamd, vraagt om de noodpil. Ze wil geen uitleg, geen vragen, enkel een snelle oplossing. De urgentie dringt, dus we helpen: de pil wordt voorgeschreven, het probleem lijkt van de baan. Maar is het dat echt?

Een collega schreef ooit dat de vraag of ze wel een goede dokter was, haar dikwijls bezighield. Wat maakt inderdaad iemand tot een goede arts? ‘Goed’ geldt weliswaar als de meest algemene waardering die je kan uiten. Vakbekwaamheid, communicatievaardigheid en randvoorwaarden zijn zeker voorwaarden voor een goede geneeskunde, zoals onder andere uitgewerkt in de zeven kerncompetities van CanMeds.

De wet op patiëntenrechten hebben een flink duwtje gegeven aan een open en eerlijke communicatie met patiënten. In mijn beginjaren als huisarts waren patiënten tevreden met een ‘geweldige’ chirurg, maar van ‘weinig zeg’.